Nếu bạn đã từng đứng ở sân sau của bạn vào một đêm mùa hè và nhìn lên vũ trụ lấp lánh – hoặc tranh *luận về giá*trị của Star Trek 's USS Enterprise vs Star War's Millennium Falcon – có lẽ bạn đã tự hỏi trong đời mình, con người sẽ khám phá những bí ẩn của không gian đến đâu. Ở khía cạnh nào đó, đó dường như là giấc mơ không thể. Nhưng Tiến sĩ Marc O Griofa tin rằng chúng ta có thể mở rộng những thành tựu chinh phục vũ trụ trong thế kỷ này, với telemedicine đóng một vai trò quan trọng.
"Lịch sử của nhân loại được nhấn mạnh bởi những giai đoạn khám phá gần như định nghĩa chúng ta là ai," ông nói. "Vượt ra ngoài hành tinh của chúng ta là cốt lõi của DNA của chúng ta, từ Christopher Columbus đến Neil Armstrong và nhiều người tiên phong thăm dò khác. Nếu không liên tục vượt qua giới hạn, loài người sẽ trở nên trì trệ. Thám hiểm không gian là một phần không thể thiếu trong sự phát triển của con người, cả hiện tại và trong tương lai – và telemedicine phải là một phần không thể thiếu trong việc thám hiểm không gian để hỗ trợ các phi hành đoàn, những người sẽ mạo hiểm ngày càng xa Trái đất.
Gặp gỡ Tiến sĩ O Griofa, một bác sĩ và kỹ sư đã lãnh đạo một loạt các dự án với chương trình Tàu con thoi, Trạm Vũ trụ Quốc tế, Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Ông đã nói chuyện với GlobalMed về lý do telemedicine đang tạo ra sự thay đổi căn bản trong y học, làm thế nào nó đang được sử dụng trong các chuyến bay vũ trụ hiện nay và tại sao nó đóng một vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng bay vào vũ trụ xa hơn quỹ đạo thấp của Trái đất.
Biến khoa học viễn tưởng thành sự thật khoa học
Tiến sĩ O Griofa là nhà điều tra chính trong thí nghiệm đầu tiên của Ireland thực hiện trên ISS; ông đã nhiều năm làm bác sĩ phân loại cấp cứu cho Chương trình Tàu con thoi tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy. Ông cũng chuyên giảng dạy và đào tạo y học chiến đấu và chấn thương chiến trường cho các đơn vị quân đội và lực lượng hoạt động đặc biệt.
Những mối quan tâm đó định hình sự nghiệp của ông trong y học khẩn cấp và tiền bệnh viện, nhưng cũng bao gồm việc là một phần của nhóm đã hoàn thành thành công ca phẫu thuật ghép phổi kép đầu tiên ở Ireland. Tiến sĩ O Griofa, một bác sĩ chiến thuật với Đội SWAT sở cảnh sát đô thị Las Vegas, người đã đào tạo cả Lực lượng Hoạt động Đặc biệt Hoa Kỳ và Quốc tế trong y học chiến đấu, nhanh chóng phát hiện ra giá trị của telemedicine trong điều kiện khắc nghiệt.
"Nếu ai đó bị thương ở Afghanistan, nhân viên y tế tại hiện trường chỉ có ít thời gian để điều trị cho họ trước khi một vết thương do súng bắn trở thành nhiễm trùng hoặc các cơ quan bắt đầu suy", ông nói. "Telemedicine tạo ra kênh kết nối từ hiện trường đến một nhà cung cấp hoặc bác sĩ phẫu thuật ở đầu bên kia, đặc biệt là trong trường hợp chăm sóc dã chiến kéo dài hoặc thủ tục phẫu thuật khẩn cấp."
Ngoài y học khẩn cấp, Tiến sĩ O Griofa tin rằng chăm sóc ảo là điều cần thiết để giải quyết các rào cản hiện tại đối với việc chăm sóc.
"Telemedicine sẽ thay đổi bộ mặt của chăm sóc sức khỏe," ông dự đoán. "Hiện nay chăm sóc sức khỏe như một hố đen. Bạn có thể bơm vào một tỷ đô la nhưng rất ít trong số đó thực sự đến được với từng bệnh nhân. Chúng ta cần suy nghĩ lại cách tiếp cận. Nếu không, ngành y tế sẽ sụp đổ dưới sức nặng của chính nó. Telemedicine có thể tạo ra một sự thay đổi căn bản, không chỉ cần thiết mà còn là trách nhiệm của tất cả những người hành nghề y.
Nhận thấy sự phát triển của khả năng telemedicine, Tiến sĩ O Griofa thấy sự tương đồng giữa phẫu thuật robot và telemedicine. "Có những cạm bẫy và cải tiến đi kèm với phẫu thuật robot", ông nói. "Đó là một bước nhảy vọt lớn, những gì chúng tôi có thể làm mà không cần phải ở trong phòng phẫu thuật với bệnh nhân. Ngay cả 20 năm trước, nó có vẻ như khoa học viễn tưởng. Giờ đây chúng ta đang dùng telemedicine theo nhiều cách mới, và tôi thấy những bước nhảy vọt tương tự trong đổi mới. Tôi nghĩ rằng telemedicine sẽ thúc đẩy ngành y tế tiến lên một cách căn bản trong nhiều năm tới và thay đổi bộ mặt của chăm sóc sức khỏe trong quá trình này.
"Khoa học viễn tưởng đã trở thành thực tế khoa học," ông nói.
Từ đáy đại dương đến mặt trăng
Chuyên môn của Tiến sĩ O Griofa đã dẫn ông đến làm việc với đội ngũ phân loại và chấn thương của Tàu con thoi tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy. Là một sĩ quan y tế lặn được đào tạo và người đam mê lặn, sau đó ông đã áp dụng nghiên cứu và nền tảng của mình cho Chương trình Hoạt động trong Môi trường Khắc nghiệt (NEEMO) của NASA, tại trạm Aquarius dưới đáy biển, một trạm nghiên cứu dưới nước ngoài khơi Florida Keys. Ở đây các phi hành gia và aquanauts đào tạo dưới nước cho các nhiệm vụ chuyến bay vũ trụ trong tương lai – sử dụng môi trường khắc nghiệt này để phát triển các công cụ, kỹ thuật và công nghệ mới cho thế hệ thám hiểm vũ trụ tiếp theo.
"Từ 6 giờ sáng đến 9 giờ tối, các phi hành gia tiến hành hàng giờ thí nghiệm liên tục, một số trong đó bao gồm sử dụng công nghệ y tế", ông nhớ lại. "Tôi đã làm việc như một phần của nhóm phi thường này với tư cách là một aquanaut, thợ lặn, bác sĩ và nhà khoa học, giúp đào tạo các phi hành gia cho các nhiệm vụ trong tương lai trong khi tiến hành nghiên cứu dưới đáy đại dương."
Hiện NASA sử dụng các giải pháp telemedicine để tham khảo ý kiến, nhưng Tiến sĩ O Griofa tin rằng việc áp dụng telemedicine sâu hơn trong không gian là không thể tránh khỏi.
"Không có nhân viên lâm sàng đầy đủ trong không gian và ít thiết bị chẩn đoán tiên tiến trên tàu," ông chỉ ra. "Nếu một phi hành gia bị đau ngực, chúng ta cần phải biết – đó có phải là một sự kiện tim hay là khó tiêu từ quá nhiều nước sốt Tabasco và thực phẩm bù nước? Nhưng Trạm Vũ trụ Quốc tế cách trái đất hơn 200 dặm. Sẽ mất 24 giờ và hàng triệu đô la để đưa một phi hành gia bị bệnh trở lại trái đất."
Đó là nơi telemedicine có thể giúp đỡ, bằng cách sử dụng các thiết bị dựa trên dữ liệu để chẩn đoán các vấn đề y tế của phi hành gia và tham khảo ý kiến bác sĩ trên Trái đất. "Nó sẽ không bao giờ thay thế các bác sĩ trên mặt đất," Tiến sĩ O Griofa nói. "Nhưng telemedicine cải thiện nhận thức tình huống y tế và giúp các nhà cung cấp đưa ra quyết định sáng suốt hơn và điều trị bệnh nhân của họ tốt hơn cả trong và ngoài trái đất."
Đưa Telemedicine đến Biên giới cuối cùng
Suy đoán về du hành vũ trụ là thú vị, cho dù đó là điều tra các ngoại hành tinh giống trái đất được phát hiện bởi kính viễn vọng không gian Kepler của NASA hoặc dự tính một nhiệm vụ vào các đại dương băng giá của mặt trăng Europa của Sao Mộc. Hầu hết mọi người nhận thức được rằng các rào cản như bức xạ vũ trụ và những căng thẳng của du hành vũ trụ khiến các cỗ máy trí tuệ nhân tạo có thể sẽ thay con người thực hiện những chuyến du hành liên hành tinh dài.
Tuy nhiên, telemedicine có thể giúp con người thám hiểm xa hơn bao giờ hết.
"Một trong những cuộc trò chuyện lớn nhất mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong 100 năm tới là, khi chúng ta đặt một người đàn ông hay phụ nữ trên sao Hỏa, họ sẽ ở lại bao lâu và làm thế nào để chúng ta thiết lập nền văn minh có ý nghĩa vượt ra ngoài hành tinh của chúng ta?" Tiến sĩ O Griofa nói. "Trên những con tàu thế hệ tiếp theo, khi chúng ta đi đến sao Hỏa và Mặt Trăng, tại sao chúng ta không có telemedicine có sẵn?"
Vượt ra ngoài khoảng sân vũ trụ quen thuộc
Vũ trụ đã truyền cảm hứng cho nhiều nhà văn xuất sắc như Isaac Asimov và Ursula Le Guin, cũng như các cuộc phiêu lưu của Hollywood như Star Trek và 2001: Space Odyssey. Giờ đây telemedicine có thể đưa những giấc mơ táo bạo nhất vào tầm tay bằng cách hỗ trợ lâm sàng một thế hệ mới của các nhà thám hiểm vũ trụ. Nếu điều đó nghe có vẻ phóng đại, hãy nhớ lời nhà văn khoa học viễn tưởng Ray Bradbury, người gọi nhân loại là "một điều không thể trong một vũ trụ không thể." Từ thời tổ tiên chúng ta vẽ tranh trong các hang động ở Indonesia, nhân loại đã phát triển để xây dựng các tòa nhà chọc trời, soạn những bản sonata, chữa bệnh và đi bộ trên mặt trăng. Chuyến đi của chúng ta vào vũ trụ chỉ mới bắt đầu.
Nguồn: Biên soạn theo bài viết trên blog của GlobalMed (globalmed.com), hãng mà Health365 là đại lý bán lại (reseller) được chứng nhận. Bài đăng lần đầu năm 2020; số liệu, quy định trong bài là của Hoa Kỳ tại thời điểm đó.
